Κυριακή 29 Νοεμβρίου 2015

Ένα στοχαστικό γαϊτανάκι


Εξακολουθούσα να αμφιβάλλω για την καλή μου τύχη μέχρι που η ταξιθέτρια μού υπέδειξε τη θέση και, όντως, βρισκόταν στην πρώτη σειρά της πλατείας στο κατάμεστο Δημοτικό Θέατρο του Πειραιά. Για κάποιον που έκλεισε το εισιτήριο λίγες ώρες πριν, από την Κύπρο, το λες και συμπαντική συνωμοσία. Ο Δημήτρης Παπαϊωάννου, αυτοπροσώπως, βρισκόταν ήδη στο μπροστινό μέρος της σκηνής, καθιστός, γυρτός προς τα εμπρός, ακόμη κι όταν αφαιρείται το κάθισμα. Μπορεί αυτή τη φορά να μην έκοβε τα εισιτήρια, ωστόσο παρακολουθούσε την προσέλευση καλωσορίζοντας μ’ ένα συνεσταλμένο βλέμμα τους θεατές.


Η απέραντη σκηνή είναι μαύρη, υποφωτισμένη και μια διάφανη μεμβράνη στην οροφή που συγκρατεί τον τεχνητό καπνό δημιουργεί την αίσθηση του ουράνιου θόλου. Ο ίδιος αποχωρεί, αλλά η ισχυρή του παρουσία είναι έντονη κατά τη διάρκεια της παράστασης. Ο Προκόπης Αγαθοκλέους, νέος πρωταγωνιστής και σωσίας ή έτερος εαυτός του δημιουργού- αφηγητή εμφανίζεται στη σκηνή κουβαλώντας στην πλάτη έναν τοίχο. Σίσυφος και Άτλας ταυτόχρονα, υπομένει αέναα το βάρος της ίδιας του της ύπαρξης και προσπαθεί να ανυψώσει φιλοσοφικές και υπαρξιακές έγνοιες ολόκληρου του γένους των ανθρώπων. Η παράσταση αρχίζει.

Αυτή τη φορά ο Παπαϊωάννου ίσως ξάφνιασε τον καλομαθημένο σε συμπαγείς, αμβλείες και χορταστικές εικόνες θεατή επιμένοντας στο μοτίβο μιας επανάληψης σχεδόν ψυχαναγκαστικής, σαν την καθημερινή μας ρουτίνα. Το «Still Life», που επέστρεψε φρεσκαρισμένο στην αθηναϊκή σκηνή για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων, είναι μια πρόταση προσωπική, αλλά και δύσβατη ακόμη και για όσους είναι εξοικειωμένοι με τον γραφικό χαρακτήρα του διακεκριμένου πολύ-καλλιτέχνη. Απαιτεί υπομονή και προσήλωση για να σου ξετυλίξει τα δώρα της. Προτείνεται μια συνεκτική διαδοχικότητα ερεθισμάτων και η αισθητική αρτιότητα επιτυγχάνεται μέσα από το λιτό, το απέριττο. Δεν υπάρχουν φανταχτερές παγίδες για το βλέμμα και καταιγιστικός ρυθμός «για να μη βαριέται ο πελάτης».


Είναι μια εργασία ενδεχομένως λιγότερο συγκινησιακή σε σχέση με προηγούμενες, όμως εξίσου (αν όχι και περισσότερο) αινιγματική και στοχαστική. Καταδύεται τόσο βαθιά στα ενδότερα του εαυτού, που αυτομάτως γίνεται πανανθρώπινη. Δεν λέω ότι ανακάλυψα το νόημα της ζωής, βίωσα ωστόσο ένα έντονο συλλογιστικό γαϊτανάκι. Μια εμπειρία έξω από το Χρόνο και τη Μνήμη, που συνταιριάζει άψογα με προσωπικά βιώματα και αφήνει ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα ανάγνωσης.


Ο Παπαϊωάννου δεν ενδιαφέρεται για τον παθητικό θεατή- καταναλωτή ιλουστρασιόν εικόνων, επιθυμεί την εμπλοκή. Δεν δραματοποιεί λέξεις και δεν υποβάλλει κανένα μήνυμα. Με οδηγό την εικόνα και τους υπαινιγμούς αποθέτει τον σπόρο για να δημιουργηθεί μόνο του μέσα στο μυαλό του παρατηρητή.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου