Ένα στοχαστικό γαϊτανάκι

Εξακολουθούσα να αμφιβάλλω για την καλή μου τύχη μέχρι που η ταξιθέτρια μού υπέδειξε τη θέση και, όντως, βρισκόταν στην πρώτη σειρά της πλατείας στο κατάμεστο Δημοτικό Θέατρο του Πειραιά. Για κάποιον που έκλεισε το εισιτήριο λίγες ώρες πριν, από την Κύπρο, το λες και συμπαντική συνωμοσία. Ο Δημήτρης Παπαϊωάννου, αυτοπροσώπως, βρισκόταν ήδη στο μπροστινό μέρος της σκηνής, καθιστός, γυρτός προς τα εμπρός, ακόμη κι όταν αφαιρείται το κάθισμα. Μπορεί αυτή τη φορά να μην έκοβε τα εισιτήρια, ωστόσο παρακολουθούσε την προσέλευση καλωσορίζοντας μ’ ένα συνεσταλμένο βλέμμα τους θεατές.

Ούτε ανάσα δεν πάει χαμένη

Εκτιμώ ότι η φαινομενικά κανιβαλική, αμφίσημη ματιά του Μάρτιν ΜακΝτόνα, εγκαρσίως στους σχεδόν στερεοτυπικούς αντιήρωές του, είναι βαθιά ανθρωποκεντρική. Κι η αίσθηση αυτή είναι ακόμη πιο έντονη στο «Lonesome West» σε σχέση με τα άλλα τέσσερα έργα που είδαμε τα τελευταία χρόνια σε κυπριακό σανίδι από τον ΘΟΚ («Ο υπολοχαγός του Ίνισμορ», «Ο σακάτης του νησιού», «Η βασίλισσα της ομορφιάς») και την ΕΘΑΛ («Ο Πουπουλένιος»).

Επιτυχής αποστασιοποίηση

Δεν ταυτίστηκα με κανέναν από τους ήρωες, ο σκηνοθέτης δεν εμβάθυνε στον ψυχισμό τους. Δεν κατέγραψα στις εντυπώσεις μου τα υποκριτικά γυμνάσια των ηθοποιών, ούτε ακολούθησα την πλοκή με ιδιαίτερη αγωνία κι ενδιαφέρον. Ε, αυτό δεν μπορεί παρά να σημαίνει ένα πράγμα: ότι ο Πάρις Ερωτοκρίτου πέτυχε πλήρως τους στόχους του. Κι εννοώ τους στόχους που ο ίδιος ο Μπέρτολντ Μπρεχτ έθετε, δηλαδή η θεατρική πράξη να μην είναι «μίμηση πράξεως», μια βιοτεχνία ψευδαισθήσεων, αλλά να απαιτεί την κριτική αποστασιοποίηση, να προκαλεί πολιτικό, ιδεολογικό προβληματισμό, να τσιγκλά τον θεατή και να τον ωθεί στον (αυτο)στοχασμό.

Φτηνές δικαιολογίες και μια αδικία

Ιδιότροπος και ανάποδος από κούνια, η φυσική μου πορεία είναι κόντρα στο ρεύμα, σαν το σολομό. Έτσι, παρόλο που συμπαθώ τον Κορτώ κι έχω απολαύσει κάποια από τα μυθιστορήματα και τις μεταφράσεις του, ο ντόρος που ακολούθησε την έκδοση του πιο προσωπικού του πονήματος κι η μοιραία επερχόμενη εμπορική επιτυχία ξύπνησε το μουλάρι μέσα μου και δεν το διάβασα, παρόλο που με τον «βομβαρδισμό» στο διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ήταν αναπόφευκτη η εξοικείωση με το θέμα και την οπτική του συγγραφέα. Ένιωσα σχεδόν σαν να το είχα διαβάσει.

Η αιώνια διελκυστίνδα των συζυγικών σχέσεων

Το μυστικό του ευτυχισμένου γάμου παραμένει… μυστικό και μάλιστα επτασφράγιστο. Όσο υπάρχουν συζυγικές σχέσεις, θα υπάρχουν και θεατρικοί συγγραφείς (κι όχι μόνο τέτοιοι φυσικά) που θα αντλούν έμπνευση και θα προσεγγίζουν την προβληματική των ψυχοκοινωνικών πλεγμάτων που αναπτύσσονται στο πλαίσιο του προαιώνιου, σκληροπυρηνικού θεσμού που διέπει τη συμβίωση. Έργα που θα μιλούν για την απουσία της αγάπης και θα υπαινίσσονται τη φαντασίωση της φυγής.