Ούτε ανάσα δεν πάει χαμένη

Εκτιμώ ότι η φαινομενικά κανιβαλική, αμφίσημη ματιά του Μάρτιν ΜακΝτόνα, εγκαρσίως στους σχεδόν στερεοτυπικούς αντιήρωές του, είναι βαθιά ανθρωποκεντρική. Κι η αίσθηση αυτή είναι ακόμη πιο έντονη στο «Lonesome West» σε σχέση με τα άλλα τέσσερα έργα που είδαμε τα τελευταία χρόνια σε κυπριακό σανίδι από τον ΘΟΚ («Ο υπολοχαγός του Ίνισμορ», «Ο σακάτης του νησιού», «Η βασίλισσα της ομορφιάς») και την ΕΘΑΛ («Ο Πουπουλένιος»).

Ο ΜακΝτόνα είναι ένας μεγάλος συγγραφέας της εποχής μας παρά το γεγονός ότι εξακολουθεί να διχάζει το κοινό, ειδικότερα με τα πρώτα του έργα, όπως είναι και το «Lonesome West». Επιλέγοντας έναν τίτλο που κάνει χλιαρή αναφορά στο «True West» του Σαμ Σέπαρντ, κλείνει τη γεωγραφικά περιορισμένη «Τριλογία του Λινέιν», που διαδραματίζεται σε μια τραχιά φαντασιακή Δύση στην περιφέρεια του Κονεμάρα, απ’ όπου κατάγεται ο πατέρας του.

Κάτι που πολλοί συμπατριώτες του τού προσάπτουν είναι ότι χλευάζει τη χώρα παρουσιάζοντάς τη ως ένα βράχο γεμάτο από ανελέητους και ανήθικους αγροίκους. Όμως, προσωπικά, αδυνατώ να πιστέψω ότι αυτή η ιλαρο-παρακμιακή δυστοπία είναι κάποιου είδους κανόνας στην κατά τ΄άλλα ιδιόρρυθμη ιρλανδική επαρχία.

Πίσω από το φαινομενικά κενό υβρεολόγιο και το άφθονο δηλητήριο, πίσω από όλη αυτή την κυνική αγριότητα και τον αλληλοσπαραγμό, υποβόσκει μια περίπου ποιητική παιδική αφέλεια, μια ανέμελη αντιδραστικότητα, που επιχειρεί να σατιρίσει και να προβληματίσει γύρω από ζητήματα που άπτονται της ανθρώπινης επικοινωνίας, της θρησκείας, της ύπαρξης. Ο κεκλιμένος μικρόκοσμος του σπιτιού στο Λινέιν παρωδεί έναν ολόκληρο δυσλειτουργικό κόσμο γεμάτο ανατροπές, διενέξεις και παράλληλες μοναξιές, ενώ οποιαδήποτε απόπειρα διόρθωσης και ηθικής αποκατάστασης είναι καταδικασμένη να πνιγεί στη λίμνη.

Η Λέα Μαλένη στην παράσταση της ΕΘΑΛ αναδεικνύει ιδιαιτέρως αυτό το παιχνίδι ενοχής και συγχώρεσης και δίνει βάση στο μεγάλο ατού του συγγραφέα που είναι οι διάλογοι. Ούτε ανάσα δεν πάει χαμένη στην πλοκή.

Με τη χημεία του πρωταγωνιστικού διδύμου των Αλέξανδρου Παρίση- Θανάση Ιωάννου βγαλμένη κατευθείαν από τη φαντασία του συγγραφέα, η σκηνοθέτις οργανώνει μια συναρπαστική παρτίδα πιγκ- πογκ και επισημαίνει αυτή τη σχεδόν φολκλορική, επαρχιώτικη χυδαιότητα, πρόθυμη να εκραγεί ανά πάσα στιγμή, καθώς το ένα μέλος αναζητεί κώδικες επικοινωνίας με το άλλο με όρους λεκτικής αλλά και σωματικής βίας.