Νομιμοποιείται άραγε κάποιος να διαλαλεί την άποψή του για μια παράσταση έχοντας παρακολουθήσει μόλις το 1/3 της; Όμως, δεν υπάρχει άνθρωπος που να κατάφερε να παρακολουθήσει ασκαρδαμυκτί και τις 24 ώρες του μνημειώδους εγχειρήματος του Γιαν Φαμπρ «Mount Olympus: Το glorify the cult of tragedy», κανείς δεν μπορεί να το είδε όλο. Ούτε ο ίδιος ο δημιουργός.
Εισήλθα στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης στις 11 το πρωί της Κυριακής 11 Οκτωβρίου κι εξήλθα λίγο μετά τις 8 το βράδυ. Ε, λοιπόν αυτές οι 9 ώρες μου φάνηκαν σαν ένα ποτήρι δροσερό νερό, ένα όνειρο μερικών στιγμών, σε αντίθεση με το –απαραίτητο- 20λεπτο διάλειμμα κατά την Ώρα των Ονείρων, που μου φάνηκε... αιώνας.
Προσωπικά, παρόλο που ο αριθμός των θεαμάτων που έχω παρακολουθήσει πρέπει να είναι πια τετραψήφιος, δεν το έχω ξανανιώσει: είναι η ιδανική ισορροπία ανάμεσα σ’ ένα αίσθημα μακάριας ψυχικής κενότητας κι ένα αίσθημα αισθητικής και συναισθηματικής πληρότητας. Η λιγούρα του ανικανοποίητου να εναλλάσσεται με τον κορεσμό ενός χορταστικού υπερθεάματος. Η διέγερση στο τέλος, ψυχική και πνευματική, ήταν τόσο έντονη που έμοιαζε μ’ ένα παρατεταμένο τίναγμα, σαν υπναγωγικός σπασμός. Σαν να πατάς μετά από ώρες ανάβασης στην κορυφή του Ολύμπου, ή ακόμη πιο ψηλά στο Έβερεστ όπου το οξυγόνο είναι περιορισμένο και χρειάζεται να συγχρονίσεις τον ρυθμό της ανάσας.
Η αρχαία ελληνική μυθολογία και ακόμη περισσότερο η τραγωδία, με την τελετουργική της διάσταση, τους εφιάλτες, τα όνειρα, τα ανθρώπινα πάθη αποτέλεσε τη θεματική βάση για τον Φλαμανδό υπερδημιουργό, που περιλαμβάνεται στο πάνθεον των κορυφαίων καλλιτεχνών της εποχής μας. Διότι είναι στοιχεία που έχουν εμποτίσει το παγκόσμιο πολιτιστικό DNA.
Με κύρια «πρώτη ύλη» την αστείρευτη ενέργεια της πολυεθνικής ομάδας των ερμηνευτών του, ο Φαμπρ κάνει μια επαναστατική δήλωση και προσφέρει μια εμπειρία «άσεμνης» κάθαρσης. Εξαπολύει μια πρωτόγνωρη στα-όρια-της-βεβήλωσης επίθεση στα ανέγγιχτα στερεότυπα της μυθολογίας. Επιχειρεί μια ερμηνεία των ονείρων των ιερών αρχαιοελληνικών επινοημάτων με εναλλακτικό «ονειροκρίτη», μια διαφορετική γλώσσα η οποία έχει φθόγγους από σάρκα, αίμα και σωματικά υγρά και χωρίς να συντρίβει, διαρρηγνύει βίαια τους αρχετυπικούς γρίφους. Αποκαλύπτει τα σπλάχνα των μύθων για να επαναδιαπραγματευτεί τα νοηματικά τους στρώματα.
Σ’ αυτόν τον 24ωρο θεατρικό μαραθώνιο δεν υπάρχει Παρόν. Πρόκειται για μια βουτιά στη θάλασσα της Ιστορίας, μια μάταιη, αλλά ολομέτωπη επίθεση στον πανδαμάτορα Χρόνο, ο οποίος ταλαντεύεται, νερουλιάζει, διογκώνεται και συρρικνώνεται μέσα στο καλούπι της σκηνής απαλείφοντας κάθε διακριτό χαρακτηριστικό στις έννοιες του Τέλους και της Αρχής.
Σωματικές δράσεις μέχρι κατάρρευσης, χιτώνες πιτσιλισμένοι με πραγματικό αίμα, σπλάχνα που ίπτανται, διασκορπίζονται και συνθλίβονται. Διονυσιακή ορμή σαρκωμένη με σπαραγμό. Το αίμα να αναμιγνύεται με το λάδι, το κρασί, το χυμό από τα εσπεριδοειδή, τα σωματικά υγρά, τις μπογιές και τα στρας, όλα αλεσμένα μέσα στο μύλο της οργής και της αποστροφής, της λατρείας και της ευλογίας να δημιουργούν μια χρωματιστή λάσπη ζωτικότητας και ν’ απελευθερώνουν μια έντονη μυρωδιά θυσιαστηρίου που θα επισκέπτεται τα ρουθούνια μου για χρόνια.
Η περίληψη αυτής της τόσο απαιτητικής παράστασης, μετά το Βερολίνο και το Άμστερνταμ, και στο πρόγραμμα του ετήσιου Φεστιβάλ Δημήτρια, με την αμοιβή να μην ξεπερνά την «τιμή κόστους», οφείλεται σ’ ένα βίτσιο του Φαμπρ, που «φαγώθηκε» να παρουσιάσει το magnum opus του με φόντο τον Θερμαϊκό και στο βάθος τον αυθεντικό Όλυμπο, στον οποίο, σαν από τάμα, περιδιάβηκε μαζί με τους βιονικούς ερμηνευτές του το επόμενο κιόλας πρωί μετά την παράσταση.
Το χειροκρότημα στο τέλος ήταν τέτοιας έντασης που νόμιζες ότι θα διαρκούσε άλλες 24 ώρες. Όμως «είναι αυτό το τέλος»; Όχι. Λίγες μέρες αργότερα, στις 17 Οκτωβρίου υποχρέωσε το –επίσης εξοικειωμένο σε κλασικές θεματικές- κοινό του Φεστιβάλ Romaeuropa σ’ ένα 40λεπτο ενθουσιώδες όρθιο χειροκρότημα. Και –για όσους ενδιαφέρονται- τους επόμενους μήνες ακολουθούν η Μπρουζ κι η Αμβέρσα στο Βέλγιο, η Σεβίλλη στην Ισπανία.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου