Η τέχνη της ψυχής

15o Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών Κινουμένων Σχεδίων Υπαίθρου.

Η λατινική λέξη «anima» συνδέεται με την ελληνική λέξη «άνεμος», σημαίνει την ανάσα, την πνοή και περικλείει την έννοια της ψυχής. Από αυτή προέρχεται η λέξη «animatio», δηλαδή εμψύχωση, αλλά και η λέξη «animatus», εμπνευσμένος. Στις λέξεις αυτές έχει τις ρίζες της η διεθνής πλέον λέξη animation, που αποδίδεται στην τέχνη του κινούμενου σχεδίου. Αυτή την εύλογη ετυμολογική απόσταση θα πρέπει να διήνυσαν όσοι, στην Ελλάδα κυρίως, αρέσκονται να αποκαλούν και επίσημα τα τελευταία χρόνια «τέχνη της εμψύχωσης», το να εμφυσάς ζωή σε άψυχα σκίτσα, με χαρακτήρες και εικόνες που δεν περιορίζονται από φυσικούς νόμους, γεγονός που προσφέρει άπλετη αφηγηματική ελευθερία.

Στην ψηφιακή εποχή η τεχνική αυτή έχει κατακλύσει τη ζωή μας. Ταινίες, διαφημίσεις, βιντεοπαιχνίδια, εφαρμογές την κάνουν να φαίνεται τόσο απλή και φυσική που πλέον πολλοί την παίρνουμε ως... δεδομένη. Αγνοούμε και αδιαφορούμε για την τόσο γοητευτική διεργασία που κρύβεται από πίσω. Αν υπάρχει μια σχετική ανάπτυξη της τέχνης αυτής στην Κύπρο, εκτός από το άνοιγμα των οριζόντων των νέων προς πανεπιστήμια του εξωτερικού, καθοριστικό ρόλο έχει διαδραματίσει ο άοκνος αγώνας του Γιώργου Τσαγγάρη και των συνεργατών του που όχι μόνο έφεραν αισίως το Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών Κινουμένων Σχεδίων Υπαίθρου «Όψεις του Κόσμου» στην 15η έκδοσή του, αλλά χρόνο με τον χρόνο δίνουν μια χειροπιαστή αίσθηση προς μια ανοδική πορεία χωρίς γυρισμό. Καλά θα κάνω, βέβαια, να δαγκώσω τη γλώσσα μου. Γιατί στην Κύπρο ζούμε και αποτελεί στοιχείο της παράδοσης, μαζί με την παραγωγή χαλουμιού και ζιβανίας, το χύσιμο της καρδάρας με το γάλα για δημιουργικές διεργασίες που χτίστηκαν με ιδρώτα και αίμα δεκαετιών.

Ένας από τους βασικότερους στόχους του συγκεκριμένου φεστιβάλ είναι βέβαια η πολιτιστική αποκέντρωση και η ανάπτυξη δημιουργικών δράσεων στην περιφέρεια. Το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια η διοργάνωση έχει βρει τη φυσική της έδρα στην ειδυλλιακή Μεσαιωνική Αγρέπαυλη των Κουκλιών, μετά από αρκετά χρόνια αναζητήσεων την έχει πραγματικά εκτοξεύσει και τοποθετήσει με έντονα γράμματα στον παγκόσμιο χάρτη των ανάλογων διοργανώσεων. Αφενός συμβάλλει στην προώθηση ενός πιο σταθερού και συγκεκριμένου χαρακτήρα και αφετέρου η ενέργεια του χώρου και η δυναμική του δημιουργούν ένα καυτό σημείο αναφοράς σε ολόκληρο το πολιτιστικό καλεντάρι του κυπριακού καλοκαιριού.

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι το φεστιβάλ αυτό, ακόμη και όταν αισθάνθηκε αυτό το ανοδικό μομέντουμ, αρνήθηκε να προδώσει την αρχική φιλοσοφία του που εστιάζει γενικά πάνω στο έντεχνο animation και δεν στράφηκε σε πιο εμπορικές προτάσεις που προσελκύουν το ευρύ κοινό. «Μεγάλωσε» και έμαθε και παράλληλα αποτέλεσε το ίδιο σχολείο και γαλούχησε το κοινό του για να το κάνει να συμμεριστεί το πιο εναλλακτικό μεν, αλλά γνήσιο καλλιτεχνικό του όραμα.

Ο σπόρος έχει πιάσει και ήδη δρέπουμε τις πρώτες αξιοσημείωτες σοδειές. Παράλληλα με το διεθνές πρόγραμμα, που τίποτα δεν έχει να ζηλέψει από κορυφαίες διοργανώσεις στον κόσμο, καθιερώθηκε και το εθνικό. Πιο ώριμο και ευρύ από ποτέ, με 18 ταινίες, είναι το καμάρι των διοργανωτών και κέρδισε το ενδιαφέρον που του αναλογεί στο φετινό φεστιβάλ που ολοκληρώθηκε χθες. Οι πλείστες από τις ταινίες ήταν φοιτητικές εργασίες πολύ μικρής διάρκειας, υπήρχαν όμως και πιο επαγγελματικά πονήματα αλλά και γνήσιες καλλιτεχνικές δουλειές υψηλού επιπέδου που μπορεί να υστερούν τεχνικά, αλλά αποτυπώνουν ένα αισθητικά κομψό και χαρακτηριστικό σύμπαν.

Όχι, δεν έγινε η Κύπρος παγκόσμιο κέντρο του animation, έχουν απλώς ξεπεταχτεί τα πρώτα τσαμπιά. Δικαιολογούν όμως τον ενθουσιασμό και την αγωνία του «καλλιεργητή» για ένα παραγωγικό μέλλον.