Μιλώντας για κυπριακές ταινίες

Όσο κι αν είδαμε σπουδαίες ταινίες της πρόσφατης διεθνούς παραγωγής, το φετινό Cyprus Film Days ήταν σαφέστατα πιο… Cyprus από ποτέ. Αποτελεί μεγάλο βήμα η ένταξη του Εθνικού Διαγωνιστικού Τμήματος με τέσσερις ταινίες, το οποίο προσέδωσε μια καθοριστική νότα κυπριακότητας. Δύο από αυτές ήταν το «Conveyor Belt» και οι «Εντυπώσεις ενός πνιγμένου».

Μια «τρελή» ιδέα της Αλεξίας Ρόιτερ επέφερε την πρώτη της (οριακά) μεγάλου μήκους ταινία «Conveyor Belt». Ο Μάριος Ιωάννου «κεντάει» ερμηνεύοντας έναν άκακο, μοναχικό υπάλληλο αεροδρομίου που έχει το χούι να «κλέβει» στιγμές από τις ζωές των άλλων περιεργαζόμενος το περιεχόμενο των – αζήτητων – αποσκευών τους και φορώντας τα ρούχα τους. Το να κάνεις ενδιαφέρουσα μια ταινία με πενιχρό μπάτζετ, όπου εμφανίζεται ένας μόνο άνθρωπος και δεν έχει καθόλου διαλόγους είναι από μόνο του επίτευγμα, το οποίο πιστώνεται τόσο στη σκηνοθέτρια όσο και στον πρωταγωνιστή.

Αυτοσχεδιάζοντας σε μεγάλο βαθμό, ο ηθοποιός κρατάει όλη την ταινία κερδίζοντας τον θεατή με όρους μη λεκτικής επικοινωνίας: χειρονομίες, κινήσεις, μορφασμούς, σιωπές, βλέμματα. Πολλοί έχουν τη γνώμη ότι η ταινία μοιάζει τραβηγμένη από τα μαλλιά και ότι θα μπορούσε κάλλιστα να είναι μια μικρού μήκους πρόταση, αλλά δεν συμφωνώ. Είχε ακριβώς τη σωστή διάρκεια για να υποστηρίξει τον στόχο της Ρόιτερ να προβεί σ’ ένα σχόλιο πάνω στην ανάγκη του σύγχρονου ανθρώπου να αναζητεί διεξόδους από τη δυσβάσταχτη μοναξιά του. Ο σχεδόν γκογκολικός ήρωας κάθε φορά που ανοίγει μια βαλίτσα αισθάνεται όπως το νήπιο που περνά το κατά Λακάν στάδιο του καθρέφτη: ταυτίζεται με το κατοπτρικό είδωλο και απολαμβάνει την «αποκάλυψη» της συνολικής σύλληψης του εαυτού του μέσα από τη ρευστή εικόνα ενός άλλου.

Ωραία δουλειά έκανε κι ο Κύρος Παπαβασιλείου στις «Εντυπώσεις ενός πνιγμένου», καταφέρνοντας να παρουσιάσει μια λυρική, μελαγχολική ταινία, «βουτηγμένη» στην ποίηση και τους συνειρμούς και με βαθιά τη σφραγίδα του σκηνοθέτη. Εκκινώντας θεματικά από το πολύσημο σημείωμα αυτοκτονίας του Καρυωτάκη, επιχειρεί να θέσει υπαρξιακά ερωτήματα και να αναζητήσει την ουσία της ποίησης. Δεν ήταν «εύκολη» στη θέαση, αλλά ήταν έντονη η εντύπωση που σου άφηνε μέχρι και αρκετές μέρες μετά.