Βαριά κυριολεξία

Σε μεγαλύτερες χώρες με χαώδες συνταξιοδοτικό σύστημα, όπως η Ελλάδα αλλά κι η Ιταλία, δεν είναι καθόλου σπάνιο σύμπτωμα της εποχής της κρίσης το φαινόμενο συγγενείς να αποκρύπτουν από τις αρχές τον θάνατο συνταξιούχων συγγενών τους προκειμένου να καρπώνονται τη σύνταξη. Για τον Μαρίνο Καρτίκκη αυτό αποτέλεσε μιαν ενδιαφέρουσα ιδέα, γνωρίζοντας ότι με το να την τοποθετήσει χωρικά στην Κύπρο ανεβάζει τον πήχη δυσκολίας για τους επίδοξους παρανομούντες: μια μικρή κοινωνία που λίγο πολύ όλοι γνωρίζονται μεταξύ τους και ο κρατικός έλεγχος είναι αμεσότερος και πιο αποτελεσματικός.

Θεωρώ τον Καρτίκκη έναν μικρό ήρωα, όπως και σχεδόν όλους τους Κύπριους κινηματογραφιστές που προσπαθούν να βρουν πεδίο έκφρασης σ’ ένα ακριβό είδος τέχνης μέσα σε αντίξοες συνθήκες. Ειδικά όμως ο Καρτίκκης προτιμά να είναι καλλιτεχνικά ενεργός μέσα από προσγειωμένες, χαμηλού ή και μηδενικού προϋπολογισμού παραγωγές, παρά να μένει αδρανής περιμένοντας τον «πρίγκιπα» μιας υποτυπώδους οικονομικής άνεσης από την κρατική χορηγία.

Αυτό δεν σημαίνει ότι βουτάει στα βαθιά με απερισκεψία, αντίθετα, επιλέγει να απλώνει τα πόδια του κατά το πάπλωμά του.

Χωρίς να λείπουν κάποιες συγχωρητέες αφέλειες, δεν δυσκολεύτηκε να καταλήξει σ’ ένα σενάριο που αποδείχτηκε αρκετά συμπαγές για να κρατήσει το ενδιαφέρον, αρκούμενος να αφήσει την κεντρική ιδέα να δουλέψει από μόνη της, απλωμένη πάνω στο απλά συντεθειμένο ψηφιδωτό των ηρώων. Έμεινε πιστός σε μια «βαριά κυριολεξία», εκκινώντας από τον ίδιο τον τίτλο: «Μέλος οικογένειας».

Με ευαίσθητη και ανθρωποκεντρική γραφή στρέφεται πάνω σε οικείους χαρακτήρες, ανθρώπους της βιοπάλης, παρατηρώντας τις ισορροπίες στους οικογενειακούς δεσμούς και προβαίνοντας σ’ ένα επίκαιρο κοινωνικό σχόλιο πάνω στην οικονομική και την ηθική κρίση, τη μοναξιά, τα γηρατειά, τον θάνατο.

Οι κυπριακοί διάλογοι – αν και είχαν τις αδυναμίες τους – βοήθησαν το ρεαλιστικό πνεύμα της ταινίας. Ο Καρτίκκης δεν ήθελε να είναι σκληρός με τους ήρωές του και επέλεξε να δώσει μια αισιόδοξη νότα. Ευτύχησε να έχει αφοσιωμένους τους τρεις κεντρικούς πρωταγωνιστές του και να πάρει το μάξιμουμ από τους άπειρους νεαρότερους. Αν τολμούσε να ρισκάρει λίγο περισσότερο επιβάλλοντας έναν πιο σπιρτόζικο ρυθμό και αυξάνοντας κατά ένα κλικ είτε την ένταση, είτε το κωμικό στοιχείο, ενδεχομένως να πετύχαινε ένα ακόμη πιο ευχάριστο και ποιοτικό αποτέλεσμα.