Όλα είναι μουσική

Είναι επίτευγμα να εκτελείς έργα ανεξάρτητων στοχαστών της μουσικής όπως ο Τζον Κέιτζ ή η Γκαλίνα Ουστβόλσκαγια σε άμουσες εποχές και σε στρυφνές πόλεις όπως η Λευκωσία, χωρίς η προσπάθειά σου να μοιάζει μ’ ένα ανιαρό κήρυγμα στην έρημο. Πόσω μάλλον όταν το πρόγραμμά σου περιλαμβάνει, στην ίδια συναυλία, χαρακτηριστικά έργα και των δύο προαναφερόμενων.

«Χαρά στο κουράγιο», θα ψελλίσει σκωπτικά ο τυπικός αμφισβητίας εναλλακτικών ακουσμάτων και πράγματι, πέραν της γνήσιας περιέργειας, δεν μπορούμε να φανταστούμε κάποιον άλλο λόγο για έναν μη μυημένο ακροατή να υποβάλλει τον εαυτό του στο μαρτύριο της ακρόασης μονότονων και νευρικών ήχων.

Όμως, οι πρωτοπορίες είναι ένας κόσμος ιδεών και δονήσεων που φαινομενικά επισκιάζουν την αισθητική πλευρά της τέχνης. Υπάρχει άραγε μεγαλύτερη ομορφιά από την αντίληψη, την έκρηξη μιας συνειδητοποίησης, την ερεθιστική διαδικασία της σκέψης; Κάπως έτσι θα πρέπει να σκέπτονταν και οι πρωτοπόροι όπως ο Κέιτζ κι η Ουστβόλσκαγια, όταν μέσω στατικών ή παρατεταμένων τόνων υπογράμμιζαν τη μεταβαλλόμενη χρήση του ήχου και της σιωπής για να δημιουργήσουν ανύποπτες απηχήσεις που συμπύκνωναν τις επιδραστικές τους ιδέες.

Στο ρεσιτάλ που φιλοξένησε την προηγούμενη Κυριακή το Μουσικό Κέντρο Windcraft, ο Γάλλος τσελίστας Μπρις Κατρίν και η Κύπρια πιανίστρια Αννίνη Τσιούτη παρουσίασαν το «ενοχλητικό» και «θυμωμένο» «Grand Duet» της… ανυπάκουης μαθήτριας του Σοστακόβιτς και το βιωματικό «Two4», το οποίο ο Αμερικανός πρωτοπόρος έγραψε ένα χρόνο πριν τον θάνατό του.

Τον δημιουργικό θυμό και την ευχάριστη ενόχληση ακολούθησε η αίσθηση της ατιθάσευτης αναζήτησης, σε μια προσπάθεια του Κέιτζ να ωθήσει τους ακροατές σε μια πνευματική ενδοσκόπηση, εφιστώντας την προσοχή σε ήχους πίσω και ανάμεσα από τις νότες, ένα βήξιμο, ένα σύρσιμο, τον εξωτερικό ήχο ενός διερχόμενου αυτοκινήτου.

Κι αυτό ήταν εντελώς απροκάλυπτο κατά την – πριμοδοτική – εκτέλεση της διασημότερης σύνθεσης του Κέιτζ, του «4’33’’» σε ντουέτο για πιάνο και βιολοντσέλο. Στο διάστημα που προδίδει ο τίτλος δεν βγαίνει καμία απολύτως νότα, είναι διογκωμένη η προσπάθεια πρόσληψης ήχων μέσω της ηθελημένης απουσίας μελωδίας. Γιατί απόλυτη σιωπή δεν υπάρχει.