Το «ψέμα» ανέδειξε μια πικρή αλήθεια

Τι να τα κάνω τα τέσσερα βραβεία και τις έξι υποψηφιότητες όταν το «Stallerhof» δεν το είδαν ούτε 500 άτομα; Αυτό θα αναρωτιόμουν αν ήμουν ο Μηνάς Τίγκιλης κι έβλεπα την παράσταση «Το ψέμα έχει μακριά ποδάρια» να παίζει συνεχώς μπροστά σε γεμάτη και ξεκαρδισμένη πλατεία. Και να πεις ότι δεν είχε κάνει προσπάθειες να αναδείξει την παραγωγή που θριάμβευσε στα φετινά Βραβεία Θεάτρου; Μέχρι και τον συγγραφέα είχε φέρει στην Κύπρο.

Με το «Ψέμα», όμως, δεν χρειάστηκε να φέρει τον – ούτως ή άλλως περασμένο στην αιωνιότητα από το 1984 – Εντουάρντο ντε Φιλίπο. Αρκούσε μια σκαμπρόζικη σκηνοθετική προσέγγιση για μια εξίσου σκαμπρόζικη κωμωδία που γράφτηκε το 1947 χωρίς να χάσει ίχνος από τη φρεσκάδα της.

Μεγάλου ατού του έργου, που αξιοποιήθηκε πλήρως, είναι η εναλλαγή ειδών – από κωμική φάρσα σε γλυκόπικρη κωμωδία – και η συνεχώς εντεινόμενη διαπλοκή του κωμικού με το τραγικό στοιχείο. Ο σεμνός και αφελής κεντρικός ήρωας, με τον οποίο ταυτίζεται ο θεατής, εμπλέκεται παρά τη θέλησή του στις ίντριγκες, τις αθλιότητες και τα εξωφρενικά ψέματα των υπόλοιπων, μέχρι που σκίζει την κουρτίνα της υποκρισίας τρίβοντας στα μούτρα τους το πιο οφθαλμοφανές από τα ψέματα. Για να μπορέσει να πάρει κι αυτός τα λίγα ψίχουλα ευτυχίας που του αναλογούν.

Πηγαίνοντας κόντρα στην πάγια τακτική της ΕΘΑΛ – που ο ίδιος επέβαλε – να αλλάζει ριζικά τη διανομή από παράσταση σε παράσταση, ο Τίγκιλης διατήρησε σύσσωμο τον θίασο της παιδικής παραγωγής «Ο Αυγερινός και η Πούλια» προσθέτοντας έμπειρους συντελεστές, προεξάρχοντος του πρωταγωνιστή Κώστα Βήχα.

Εκτός από τις τεχνικές ανάγκες που προέβαλε το ίδιο το έργο για μεγάλο θίασο, δεν μπορεί η απόφαση αυτή να μην είχε σχέση με την εμμονή του Ναπολιτάνου συγγραφέα να δουλεύει στη ναπολιτάνικη διάλεκτο και συνήθως μ’ έναν σκληρό πυρήνα ηθοποιών με τους οποίους συνεργαζόταν επί χρόνια. Το γεγονός ότι η πλειονότητα των ηθοποιών ορμώνται από τη Λεμεσό, αλλά και η αρχοντοεπαρχιώτικη αύρα της παράστασης, λειτούργησαν καταλυτικά στο να την αναδείξουν στην πρόταση που άλλαξε τη σχέση της ΕΘΑΛ με το κοινό της Λεμεσού.