Η λαχτάρα να υπάρχεις καλλιτεχνικά

«Περιμένοντας τον Γκοντό» από τους Point To, σε σκηνοθεσία Ευαγγελίας Ονουφρίου.

Πολλά έχουν γραφτεί και ειπωθεί αυτές τις μέρες σε σχέση με τις επιχορηγήσεις των ελεύθερων θεάτρων και τη θέση του Θυμέλη στη θεατρική μας ζωή. Όμως κανείς δεν μπορεί να αγγίξει και να ερεθίσει ένα πρόβλημα που αφορά το θέατρο δραστικότερα απ’ ότι το ίδιο το θέατρο. Τρανή απόδειξη είναι η ειδικά αφιερωμένη παράσταση της ομάδας Point To, η παρουσίαση αλλά και η παρακολούθηση της οποίας αποτελεί μια ξεκάθαρη δήλωση προβληματισμού και αλληλεγγύης απέναντι στα ζητήματα που απασχολούν τον θεατρικό κόσμο σήμερα. Από αυτή την άποψη και μόνο, είναι ένα δρώμενο που δεν θα έπρεπε να χάσει κανείς.

Η μεγάλη επιτυχία αυτής της πρότασης, που είναι ταπεινή, τίμια και ειλικρινής μέχρι οχλήσεως, είναι ότι ξεθωριάζει τα όρια μεταξύ του σώματος του πρωτότυπου κειμένου και της πραγματικότητας. Αλλά και ότι καταφέρνει να αλιεύσει μέσα από τον βαθύ πυθμένα των άπειρων ερμηνειών που επιδέχεται το έργο του Μπέκετ την πτυχή εκεί που «καίει» τους δημιουργούς. Η ομάδα δεν έχει αυταπάτες και τάσεις μεγαλομανίας που οφείλονται σε απωθημένα καλλιτεχνικά συμπλέγματα. Αναμετριέται μ’ ένα κείμενο που την ξεπερνά κι έχει πλήρη επίγνωση γι’ αυτό. Αυτή η αυτογνωσία, αλλά και η εύστοχη, περίτεχνη απλότητα με την οποία ζυγίζει τους στόχους, η αυτοπεποίθηση με την οποία ψηλαφεί τις συνδέσεις με τους συμβολικούς μηχανισμούς της μπεκετικής ιδιοφυίας, είναι ακριβώς τα στοιχεία που απογειώνουν αυτή τη δουλειά.

Δεν γνωρίζω αν ο ίδιος ο Μπέκετ θα είχε ενστάσεις για το τόσο κραυγαλέο καλούπιασμα του πολυθρύλητου έργου του. Το ζήτημα για την Ευαγγελία Ονουφρίου, τον Νικόλα Δημητρίου και τους υπόλοιπους συντελεστές ήταν να υψώσουν μια πνευματική διαμαρτυρία, να πουν τον πόνο τους. Μια απόπειρα που αποδεικνύεται βλάσφημα αποτελεσματική, γιατί ανακλά μια πολλαπλή, φρικτή και αινιγματική ηχώ που μας στοιχειώνει όλους. Είναι η ηχώ ενός υβριδικού αισθήματος που παντρεύει την ελπίδα με την αγωνία.

Στη σημερινή εποχή είναι πιο εφιαλτική από ποτέ η σκέψη ότι θα κάθεσαι άπραγος σε ένα μέρος, περιμένοντας μάταια έναν αβέβαιο σωτήρα. Φανταστείτε λοιπόν η σκέψη αυτή να ενισχύεται από την αίσθηση ότι η επιβίωσή σου και η ίδια η καλλιτεχνική σου υπόσταση εναποτίθενται στα χέρια κάποιου του οποίου η έξωθεν καλή μαρτυρία έχει κλονιστεί σοβαρά. Όταν αυτό το πνιγηρό συναίσθημα καταφέρνεις να το μεταρσιώσεις θεατρικά, πιστώνεσαι ένα παλικαρίσιο κατόρθωμα.