Πρώτα η αγάπη

«Love and Information» της Κ. Τσόρτσιλ από την ομάδα Open Arts.

Πηγαίνεις θέατρο και για να βρεις μια καλή αφορμή να απαλλαγείς για 1-2 ώρες από εκείνον τον ηλεκτρονικό διάολο που έχει φυτρώσει στο χέρι σου και ξελογιάζει την προσοχή σου. Ωστόσο, αν επιλέξεις να δεις την παράσταση της θεατρικής ομάδας Open Arts με το έργο Κάριλ Τσόρτσιλ «Love and Information» κατά κάποιο περίεργο τρόπο θα είναι σαν να συνεχίζεις να το κρατάς στο χέρι.

Η Τσόρτσιλ θεωρείται από τις σπουδαιότερες δραματουργούς της εποχής μας με μια σχεδόν 60χρονη διαδρομή, ωστόσο στην Κύπρο δεν έτυχε να δούμε να ανεβάζεται έργο της. Η καλή αρχή γίνεται μ’ ένα ιδιόμορφο, όχι αντιπροσωπευτικό πόνημά της που μπορεί να αποδειχτεί όνειρο, αλλά και εφιάλτης κάθε σκηνοθέτη. Γραμμένο το 2012, το έργο ρέει σαν εράνισμα σύντομων σκηνών της καθημερινότητας προκειμένου να αντικατοπτρίσει την αίσθηση του σύγχρονου κόσμου.

Περισσότερες από 50 φαινομενικά ασυνάρτητες μεταξύ τους σκηνές και περισσότεροι από 100 χαρακτήρες διαφόρων ηλικιών ξεπηδούν από τη φαντασία της συγγραφέως. Τα δραματικά αυτά θραύσματα είναι διάρκειας μερικών δευτερολέπτων μέχρι ελάχιστων λεπτών και εντάσσονται σε επτά ενότητες με τη συγγραφέα να δίνει την ελευθερία στην εκάστοτε καλλιτεχνική ομάδα να αποφασίσει για τη σειρά που θα παραθέσει τις σκηνές- αλλά όχι τις ενότητες.

Όσο κι αν σπάσετε το κεφάλι σας δεν θα εντοπίσετε γραμμική αφήγηση και θα δυσκολευτείτε να βρείτε κοινά σημεία μεταξύ σκηνών, ή ενοτήτων. Κι είναι αυτό ακριβώς που επιδιώκει να επισημάνει η συγγραφέας καθώς μας «βομβαρδίζει» με πληροφορίες και χαρακτήρες: Ζούμε στην κατεξοχήν εποχή της κατακερματισμένης προσοχής, μια εποχή φαινομενικά πληθωρική σε επιλογές επικοινωνίας, που ωστόσο καταλήγει να είναι μοιραία μοναχική. Όλος ο κόσμος μπορεί να βρίσκεται στο χέρι μας, σε μια οθόνη κινητού τηλεφώνου όπου ενδεχομένως κάποιος να διαβάζει αυτή τη στιγμή κι αυτές τις αράδες. Και το ζητούμενο είναι σε τι μας μεταμορφώνει αυτός ο Αρμαγεδδών υπερπληροφόρησης.

Η Αθηνά Κάσιου εξασφάλισε μια ευέλικτη όσο και συμπαγή ερμηνευτική ομάδα. Επέλεξε να μετατρέψει σ’ ένα λευκό κουτί το Space για να αφήσει τις επιμέρους εικόνες να «αναπνεύσουν» οπτικά. Προσέγγισε μινιμαλιστικά το σκηνικό χώρο ώστε οι θεατές που κάθονται στα τυχαία διασκορπισμένα σ’ όλη την αίθουσα καθίσματα, να αισθάνονται την απαραίτητη, ενοχλητική οικειότητα, να επικεντρώνουν την προσοχή τους στο δρώμενο και να «πλοηγούνται» απερίσπαστοι στα ραγδαίως εναλλασσόμενα δρώμενα.


Η όλη εμπειρία θέασης μοιάζει με το λεγόμενο «σκρολάρισμα» στην τροφοδοσία κάποιου μέσου κοινωνικής δικτύωσης. Κάθε επιμέρους σκηνική βινιέτα είναι ημιτελής και προτείνει καταστάσεις αρκετά οικείες και γνώριμες στη ρουτίνα της καθημερινότητας. Από κάθε άποψη, τόσο αναφορικά με την οπτική γωνία του καθενός, όσο αναφορικά με τα ενδιαφέροντα και τις προσλαμβάνουσες, η εμπειρία θέασης είναι διαφορετική για κάθε θεατή, τον οποίο άλλες σκηνές θα συγκινήσουν, άλλες θα θυμώσουν, άλλες θα τις προσπεράσει με πλήρη αδιαφορία. Το έργο ανοίγει (και αφήνει να αιωρούνται) ένα σκασμό θέματα: έρωτας, πολιτική, ανθρώπινα δικαιώματα, μυστήρια του κόσμου, επιστήμη, μνήμη, πόνος, φόβος, θλίψη, ελεύθερη βούληση κ.π.ά. Η δομή του, ο ελλειπτικός λόγος και η συνηχούσα με το πνεύμα της συγγραφέως σκηνοθεσία συμβάλουν στο να παρεμποδίζεται ή να διογκώνεται η ικανότητα του κοινού να αφομοιώνει τις πληροφορίες που συλλέγει.

Κάθε μια από αυτές τις δεκάδες σκηνικές ψηφίδες αφορά εν τέλει στους τρόπους με τους οποίους επιζητούμε, επεξεργαζόμαστε ή απορρίπτουμε τη γνώση. Η οποία μόνη της δεν αρκεί, πάντοτε χρειάζεται και το συναίσθημα. Η Τσόρτσιλ μας το επισημαίνει από τον τίτλο: η αγάπη προηγείται της πληροφορίας.

Θα απολαύσετε αυτή την παράσταση όταν πάψετε να αναζητείτε νοηματικές και αφηγηματικές συνδέσεις, όταν εστιάσετε στη συνολική εικόνα στην οποία ανακλάται η ανθρώπινη παραδοξότητα, η στερεοτυπία των επιλογών που οι εκπρόσωποι τους είδους μας προκρίνουν καθώς πασχίζουν να στραγγίξουν μια σταγόνα νοήματος για τη θέση τους στο σύμπαν.