Ένα βήμα που θα μπορούσε να είναι άλμα

«Παραμύθι για δύο» από την ομάδα Σκηνή 8.

Υπάρχει μια χλιαρή αίσθηση ότι το θεατρικό τοπίο στην Κύπρο, ειδικότερα σε ό,τι αφορά το ελεύθερο θέατρο, τείνει να αλλάξει. Δεν επήλθε και καμιά κοσμογονία, βέβαια, αλλά ένας συνδυασμός παραγόντων που αφορούν την οικονομική κρίση, τις κοινωνικές ανάγκες, τον εμπλουτισμό του καλλιτεχνικού δυναμικού και τα νέα δεδομένα που προέκυψαν στο πλαίσιο επιχορηγήσεων, έχει επιφέρει μια ρευστότητα, μια μετατόπιση προτεραιοτήτων, έναν διαφορετικό αέρα. Κάποιες βεβαιότητες φαίνεται ότι μας έχουν εγκαταλείψει και φαινομενικά η τράπουλα μοιάζει να ξαναμοιράζεται. 

Μέσα σ’ αυτό το κλίμα προέκυψε η ανάγκη της θεατρικής ομάδας Σκηνή 8 να εκφραστεί, προσβλέποντας στην προσέγγιση των νέων στη θεατρική δράση. Προσφάτως ο Ανδρέας Μακρής, που κάνει εδώ την πρώτη του σκηνοθετική απόπειρα σε επαγγελματική παράσταση, συμμετείχε σε παραγωγή του Θεάτρου Ένα με το ψυχολογικό δράμα «Σκοτεινός Άγγελος», βασισμένο στο γνωστότερο έργο το Φίλιπ Ρίντλεϊ «Vincent River», ερχόμενος σε στενότερη επαφή με το δραματουργικό σύμπαν του πολυπράγμονα Λονδρέζου.

Ο Ρίντλεϊ, που τυγχάνει εκτός από θεατρικός συγγραφέας, σκηνοθέτης, εικαστικός, φωτογράφος, ποιητής και μουσικός, έγραψε μεταξύ του 1997 και του 2004 και μια σειρά από μονόπρακτα γραμμένα για το νεανικό κοινό, με γενικό τίτλο «Η Ακολουθία του Παραμυθά» (The Storyteller Sequence). Είναι μια σειρά από σύγχρονες, μάλλον αισιόδοξες αλληγορίες τοποθετημένες στο ανατολικό Λονδίνο, που χρησιμοποιούν παραμύθια και θεατρικές συμβάσεις για να αποκαλύψουν τα ψυχικά τραύματα των νεαρών πρωταγωνιστών, αλλά παράλληλα προτάσσουν το θέατρο ως εργαλείο αντίστασης.

Από τότε που το Θέατρο Αντίδοτο ανέστειλε τη δράση του, ακόμη δεν έχουμε βρει το δικό μας αντίδοτο στο φωναχτό κενό που παρατηρείται στο νεανικό- εφηβικό θέατρο. Η ομάδα Σκηνή 8, χωρίς να το διαλαλεί, φιλοδοξεί να συμβάλει στην πλήρωση αυτού του κενού. Αυτό δείχνει η επιλογή του συγκεκριμένου έργου. Γραμμένο το 1998, το «Παραμύθι για δύο» (Fairytaleheart) φέρνει δύο άστεγους έφηβους από διαλυμένες οικογένειες, ένα κορίτσι κι ένα αγόρι εντελώς διαφορετικά μεταξύ τους, να συναντιούνται τυχαία σ’ ένα εγκαταλελειμμένο πολιτιστικό κέντρο. Ριζικά διαφορετικοί χαρακτήρες, φέρνουν τους αντίθετους κόσμους τους σε επαφή με όχημα τη φαντασία.

Αυτό το συνεσταλμένο βήμα της νέας ομάδας θα μπορούσε να μετατραπεί σ’ ένα γιγαντιαίο άλμα αν οι συντελεστές ήταν πιο αποφασιστικοί σε σχέση με το κοινό στο οποίο κατά προτεραιότητα απευθύνονται. Το εφηβικό- νεανικό κοινό είναι ίσως το πιο «δύσκολο». Οι καχύποπτοι και φουρτουνιασμένοι έφηβοι ξενίζονται από το «μεγαλίστικο» και απορρίπτουν ό,τι βρίσκουν «παιδικό». Επίσης, δύσκολα καταδέχονται να πάνε συνοδευόμενοι από τους γονείς τους στο θέατρο –ή οπουδήποτε αλλού- κι η επιλογή αυτή έχει χάσει αισθητά θέσεις στη λίστα προτεραιοτήτων.

Σωστά η ομάδα επιμένει στην απλότητα και σε μια προσέγγιση χωρίς ωραιοποιήσεις και διδακτισμό αλλά με κοφτές και αιχμηρές αλήθειες, όμως στο τελευταίο βήμα δίστασε και υπέκυψε σε αισθητικές γενικεύσεις και κλεφτές ματιές προς το ευρύτερο κοινό. Φρονώ ότι ο Μακρής θα μπορούσε να το κοιτάξει με μια πιο οριζόντια και κατηγορηματική ματιά και με πιο ξεκάθαρο στόχο: να το απευθύνει ανοιχτά σε λύκεια και γυμνάσια και –γιατί όχι- ακόμη και στις μεγαλύτερες τάξεις του δημοτικού.