Η Ηλέκτρα ηλέκτριζε

To Διεθνές Φεστιβάλ Αρχαίου Ελληνικού Δράματος ολοκληρώθηκε αφήνοντας θετική εντύπωση. Η Ηλέκτρα του Θεάτρου Cameri του Τελ Αβίβ έσωσε στο τέλος την παρτίδα για τη διοργάνωση, που διαφορετικά θα κινείτο μάλλον σε ρηχά νερά. 

Το εντυπωσιακό με τον σκηνοθέτη Κφιρ Αζουλάι δεν είναι μόνο το νεαρό της ηλικίας του -μόλις 38 ετών- αλλά ότι αυτή ήταν γενικά η πρώτη του δουλειά πάνω σε κλασικό κείμενο. Ωστόσο, φάνηκε ότι μελέτησε βαθιά το σοφόκλειο έργο, εργάστηκε με δέος, σεβασμό και την απαραίτητη αποστασιοποίηση. Ο Αζουλάι αντιμετώπισε την πρόκληση ως ερασιτέχνης, με την αρχική σημασία της λέξης, για να την εκπληρώσει απενοχοποιημένα, με τόλμη και οξυδέρκεια. 

Ποιο από αυτά τα στοιχεία, άραγε, είναι αυτό που λείπει περισσότερο από ανάλογες προτάσεις των δικών μας θεάτρων πάνω στο αρχαίο δράμα τα τελευταία χρόνια; Γιατί θέμα ικανοτήτων και εμπειρίας δεν νομίζω ότι τίθεται. Ίσως να διαδραμάτισε ρόλο το γεγονός ότι ο σκηνοθέτης είχε εξαρχής ξεκάθαρο όραμα, αλλά και ότι διέθετε το χάρισμα να συντονίσει τα επιμέρους υλικά του, να αξιοποιήσει μαεστρικά κάθε νήμα της παράστασης για να πλέξει ψιλοβελονιά ένα εντυπωσιακό θεατρικό εργόχειρο. 

Από την πρώτη σκηνή υπέβοσκε μια διακριτική φαντασμαγορία. Και στιγμές που οι πρωτογενείς συμβολισμοί και οι πολιτικοί στοχασμοί διαρρήγνυαν τις φιλοσοφικές επιστρώσεις και το αισθητικό κέλυφος για να βγουν στο φως ήταν τακτικές και μυσταγωγικές. Τα υλικά της παράστασης ήταν κύτταρα της δικής μας ύπαρξης. Το συναισθηματικό φορτίο δονούσε τα μήκη και τα πλάτη της σκηνής και της πλατείας και προκαλούσε πεταλούδισμα στο στομάχι και κάψιμο στον λαιμό, με αποκορύφωμα τη σκηνή της αναγνώρισης Ορέστη - Ηλέκτρας. 

Το θυμικό του θεατή έμοιαζε με ηφαίστειο, που καταλάγιαζε μόνο από την επόμενη σκηνή πριν αρχίσει να αγριεύει ξανά. Όμως, η πολυαναμενόμενη ηλεκτρική εκκένωση δεν ήρθε ποτέ, όπως δεν έρχεται ποτέ στο έργο η λύτρωση: η εκδίκηση και η τιμωρία των ενόχων δεν ανακουφίζουν, απλώς διορθώνουν την ανωμαλία. Το χιόνι παραμένει στην ψυχή των ηρώων κι ο χρόνος μοιάζει να έχει παγώσει στη στιγμή της δολοφονίας του Αγαμέμνονα.

Η μουσική, το βίντεο, η αρχιτεκτονική του χώρου και η ομάδα των ηθοποιών, προεξάρχουσας της Όλα Σουρ-Σελέκταρ, συνέβαλαν στην απογείωση αυτής της εξαιρετικής πρότασης.