Από τη μέρα που ο Κωνσταντίνος Πατσαλίδης εκστόμισε την ιδέα στον κολλητό και συνεργάτη του Γιώργο Αβραάμ, μέχρι την ημέρα που το ντοκιμαντέρ τέθηκε στην κρίση του κοινού πέρασαν σχεδόν έξι χρόνια. Επέλεξε τον τελικό τίτλο «Πολυαγαπημένες μέρες» (Beloved Days) από τον τίτλο της ταινίας «Beloved» του Τζωρτζ Παν Κοσμάτου, τα γυρίσματα της οποίας αναστάτωσαν ευχάριστα την Κύπρο μιας άλλης εποχής, τόσο κοντινής και τόσο μακρινής, ελάχιστα χρόνια πριν το μεγάλο ορόσημο του 1974.
Στο Κέντρο Ευαγόρα Λανίτη έγινε το αδιαχώρητο την περασμένη Κυριακή κι αν το κύριο κίνητρο για την αθρόα προσέλευση ήταν η περιέργεια κι η στήριξη σε μια πρωτότυπη κυπριακή παραγωγή, το τέλος της προβολής βρήκε τους περισσότερους από τους θεατές ενθουσιασμένους, με την αίσθηση ότι το αποτέλεσμα ξεπέρασε τις προσδοκίες τους.
Αμφιβάλω αν ο Πατσαλίδης κι ο Αβραάμ, όταν άρχισαν να υλοποιούν εκείνη την ιδέα, μπορούσαν να υποψιαστούν το μεγάλο ταξίδι γνώσης και αυτογνωσίας που θα επακολουθούσε για τους ίδιους. Πέραν αυτού, ωστόσο, αυτό που μετράει είναι το αποτέλεσμα κι εν προκειμένω το αποτέλεσμα είναι μια -τουλάχιστον- αξιοπρεπής παραγωγή, με προοπτική για διεθνή πορεία, μια ταινία ευχάριστη στη θέαση, με εμβάθυνση στους χαρακτήρες, με συναίσθημα και χιούμορ.
Το μεγαλύτερο επίτευγμα αυτού του πρότζεκτ θεωρώ πως είναι το ότι καταφέρνει, χωρίς να χάσει διόλου την εστίαση στον ανθρωποκεντρικό του στόχο, να φτάσει αβίαστα στην πολιτική καρδιά των γεγονότων. Μέσα από τις «μικρές», καθημερινές ιστορίες των ανθρώπων του τότε και του σήμερα, αποκαλύπτεται η «μεγάλη» συνθήκη, ο πόλεμος, η προσφυγιά, το βαρύ ιστορικό φορτίο η σκιά του οποίου πέφτει πάνω στους πρωταγωνιστές. Το κυπριακό δράμα δεν χρειάζεται να το υπογραμμίσεις: είναι εκεί και «φωνάζει» όποια άκρη του πέπλου κι αν σηκώσεις.
Ερεθίζοντας με σεβασμό και αγάπη τις αναμνήσεις των κεντρικών χαρακτήρων, των εμφανών και αφανών ηρώων, των σταρ μεγατόνων και των ασήμαντων κομπάρσων- χωριατών η ταινία θέτει αναπόφευκτα το δάχτυλο επί τον τύπον των ήλων, κατευθείαν πάνω στις αιμάσσουσες ακόμη πληγές. Και, όπως είναι φυσικό, αυτό πονάει. Διότι από τα χρόνια που γινόντουσαν τα ανέμελα γυρίσματα μιας χολιγουντιανής ταινίας και προμήνυαν μια ελπιδοφόρα πορεία για το νησί ως κινηματογραφικού προορισμού, μοιάζει σαν να έχει περάσει μια αιωνιότητα. Εδώ ο χρόνος ήταν αμείλικτος και κατά τη διάρκεια της πραγματοποίησης της ταινίας, αφού μέχρι τα αποκαλυπτήρια στην Κύπρο «έφυγαν» από τη ζωή δύο από τους πρωταγωνιστές: ο Ιταλός διευθυντής φωτογραφίας του «Beloved» Μαρτσέλο Γκάτι και ο Άγγλος συμπρωταγωνιστής της Ράκελ Γουέλτς, Ρίτσαρντ Τζόνσον.
Η ταινία διαθέτει όλα τα στοιχεία που κάνουν το σύγχρονο ντοκιμαντέρ τόσο περιζήτητο και οικείο: ευρηματική αφήγηση, δυναμική τεκμηρίωση, ενώ όταν και αν χρειάζεται προσθέτει και μερικές εύστοχες πινελιές δραματοποιημένης αναπαράστασης. Η Ιστορία ξεφλουδίζεται σαν κρεμμύδι μπροστά στα μάτια μας, και καθώς η ταινία κυλάει, το νύχι της νοσταλγίας αφαιρεί τμηματικά τη φλούδα της σύγχρονης πραγματικότητας.
Ο Κωνσταντίνος Πατσαλίδης μοιάζει να έχει ταχτεί στο είδος, παρόλο που αυτή ήταν η πρώτη του μεγάλου μήκους απόπειρα για την οποία επένδυσε μαζί με τους συνεργάτες του χρόνο, χρήμα και πολύ φαιά ουσία. Ωστόσο, το αποτέλεσμα που παρουσίασε αποτυπώνει με εντιμότητα το ανθρώπινο πρόσωπο μιας συγκινητικής ιστορίας που επιδέχεται πολύπλευρων ιστορικών, κοινωνικών και πολιτικών αναλύσεων.
* Δεδομένου ότι ο κινηματογράφος στην Κύπρο υποχρηματοδοτείται, το θεωρητικά πιο φτηνό ντοκιμαντέρ έπρεπε να είχε αρπάξει την ευκαιρία, κάτι που δεν έχει γίνει. Θα έπρεπε κάθε χρόνο στο Φεστιβάλ της Λεμεσού, την κυπριακή γιορτή του ντοκιμαντέρ, να είχαμε περισσότερες κυπριακές ταινίες και να μην τις ψάχνει ο Γιάγκος ο Χατζηγιάννης… με το φανάρι.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου