Η δύναμη της δράσης

Είναι μια ωραία συγκυρία που το Διεθνές Φεστιβάλ Performance Art συμπίπτει φέτος με την εξαιρετική έκθεση- εμπειρία που διοργανώνει ο Τάσσος Α. Γκέκας και το the Office με δουλειά του Αυστριακού αξιονιστή Γκίντερ Μπρους. Κι αυτό γιατί ο αξιονιστές θεωρούνται πρόδρομοι του performance art. Τόλμησαν να εργαστούν άμεσα με σώματα, αντικείμενα και περιεχόμενα του πραγματικού κόσμου, γυρίζοντας την πλάτη στα παραδοσιακά υλικά των οπτικών τεχνών.

Οι αξιονιστές ήταν πρωτοπόροι γιατί ήταν από τους πρώτους που πρότειναν δράσεις στο χώρο και το χρόνο στη θέση π.χ. του λαδιού και του καμβά. Η φύση της δουλειάς τους ήταν τόσο βαθιά ριζοσπαστική που ξεπέρασε κατά πολύ όχι μόνο τους σύγχρονούς τους, εκεί στη δεκαετία του ’60, αλλά ακόμη και στις μέρες μας να εμφανιζόταν είναι βέβαιο ότι θα προκαλούσε εκείνο το εκρηκτικό μίγμα έκπληξης και θαυμασμού που καθόρισε τα μεγάλα κινήματα της τέχνης.

Ο Μπρους είναι ο πιο «ήπιος» της τριανδρίας με τους Ότο Μούελ και Χέρμαν Νιτς που στις αρχές της δεκαετίας του '60 σχημάτισε το Ινστιτούτο Άμεσης Τέχνης της Βιέννης ­άμεσης γιατί δεν απεικονίζει γεγονότα, τα αναπαριστά. Γι’ αυτό και μπήκε αμέσως στο μάτι των αρχών και διατάραξε την ηθική τάξη της εποχής.

Οι αξιονιστές δεν ανακάλυψαν τη βία, την καταπίεση των ανθρώπινων ενστίκτων, τις διαστροφές∙ τα αναπαρέστησαν. Απλώς επέλεξαν να πάνε βαθύτερα προτείνοντας έντονες εμπειρίες με μέσο το σώμα και τη δράση.

Η σειρά εικόνων με τον Μπρους λουσμένο στη μπογιά να παλεύει με τεράστιες κορνίζες δεν σοκάρει όσο οι αυτοτραυματισμοί και οι ιεροτελεστίες με εντόσθια ζώων, αίμα ή περιττώματα που περιλήφθηκαν στις δράσεις των υπολοίπων. Είναι όμως το ίδιο δυνατές, με το συναίσθημα να εντείνεται από την επιλογή του επιμελητή να τις αναρτήσει σε μια ολοσκότεινη αποθήκη της παλιάς Λευκωσίας, καλώντας το θεατή να τα ανακαλύψει με ένα φακό χειρός.