Το πνεύμα του Ξενάκη

Ιάννης Ξενάκης, «Ορέστεια - Ακολουθία Αισχύλου» σε σκηνοθεσία Σπύρου Σακκά.

«Την πρώτη φορά που άκουσα Ξενάκη νόμιζα ότι είχε χαλάσει το πικάπ» μού απάντησε σαρδόνια ένας φίλος, καθώς προσπαθούσα να τον πείσω να έρθει μαζί μου. Πιστεύω ότι αυτός έχασε. Αν μη τι άλλο, επρόκειτο για μια σπάνια εμπειρία που –τουλάχιστον- στην Κύπρο πρώτη φορά είχαμε την ευκαιρία να βιώσουμε. Μαθηματικά, φιλοσοφία, κβαντική μηχανική. Νομοτέλειες και συναρτήσεις. Θεωρίες, ιδέες και επιτεύγματα από τα αρχαία χρόνια μέχρι τις μέρες μας, ένα απόσταγμα του ανθρώπινου πολιτισμού. 


Όλα αυτά εντάσσονται σε λογικούς τύπους και μεταφράζονται αυτόματα σε ήχους- σύμβολα. Σε αντίθεση με τη «συμβατική» μουσική, αυτή που δεν χρειάζεται εξήγηση και απλώς την απολαμβάνεις, εδώ προκαλείται μια ακατανίκητη παρόρμηση να αναζητήσεις, να «σκαλίσεις», μια δίψα να ανακαλύψεις τι κρύβεται πίσω από κάθε ήχο.

Το στοίχημα για τους συντελεστές έμοιαζε εξ αρχής δύσκολο: αμύητο κοινό (αλήθεια υπάρχει και «μυημένο» όταν μιλάμε γι’ αυτό το είδος πρωτοποριακής μουσικής;) και εκατοντάδες ερασιτέχνες και άπειροι χορωδοί με ελάχιστο χρονικό περιθώριο προετοιμασίας. Ωστόσο, σαν μαθηματικό θεώρημα που προέκυψε κατά λάθος, όλα φάνηκαν να λειτουργούν σωστά και το πνεύμα του μεγάλου πειραματιστή αντήχησε σε όλες τις γωνίες του Δημοτικού Θεάτρου Στροβόλου, προσφέροντας μια χορταστική δόση από τη «στοχαστική μουσική» του. 

Άξια η προσπάθεια και αξέχαστη εμπειρία για τους συντελεστές, που ήταν σχεδόν όσοι και οι ακροατές. Ειδικότερα για τα 240 παιδιά που παρίσταναν τις Ευμενίδες και ύμνησαν τα ιδανικά του αρχαίου τραγωδού στη γλώσσα που τα έγραψε.